سایت جدید دکتر سلمان فلاح
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / زانو / تفاوت زانوی ضربدری و پرانتزی چیست؟

تفاوت زانوی ضربدری و پرانتزی چیست؟

زانوی انسان مفصل لولایی است که از استخوان درشت نی (شین) و استخوان ران (فمور) تشکیل شده است. بدشکل شدن زانوها بیشتر در کودکان نوپا دیده می‌شود و خوشبختانه با رشد و بالغ شدن کودک، پاها نیز صاف می‌شوند. به طور معمول، بدشکلی زانو در اثر یک بیماری مادرزادی مانند بیماری بلانت یا راشیتیسم ناشی از اختلال تغذیه‌ای (از کمبود ویتامین D) ایجاد می‌شود. بدفرمی زانو در بزرگسالان ممکن است در اثر ترومای زانو یا آرتروز، خصوصاً آرتریت روماتوئید، ایجاد شود.

زانویی که کاملاً تراز باشد، محور تحمل بار خود را بر روی یک خط که از وسط پا، از میان لگن، زانو و مچ پا به سمت پایین می‌رود، قرار می‌دهد؛ اما زمانی که زانو کاملاً تراز نباشد و از حالت استاندارد خود خارج شود به دو شکل واروس یا پای پرانتزی و والگوس یا پای ضربدری توصیف می‌شود.

علت پای ضربدری

همانطور که اشاره شد پای ضربدری تا زمانی که در یک دوره مشخص در کودکی فرد ظاهر شود جای نگرانی ندارد و جزئی از روند رشد طبیعی در کودکان محسوب می شود؛ اما در صورتی که این حالت با گذر زمان بهبود نیافت و یا در سنین بزرگسالی فرد بروز کرد می توان علل دیگری را برای آن متصور شد و در برخی از موارد فرد به انجام جراحی پای ضربدری نیز نیاز پیدا خواهد کرد.

  1. عوامل ژنتیکی: مشکلات ژنتیکی در برخی از افراد سبب افزایش زاویه لگن و زانو می شود.
  2. آسیب دیدگی ها: در صورت بروز شکستگی استخوان های ران یا درشت نی و بد جوش خوردن آنها ایجاد می شود.
  3. تغذیه نامناسب و کمبود مواد مورد نیاز بدن مانند ویتامین ها
  4. بروز آسیب و یا هماهنگ نبودن صفحات رشد در کودکان
  5. بیماری های مختلف مانند راشیتیسم، آرتریت روماتوئید و آرتروز
  6. پارگی رباط های مفصل زانو بخصوص رباط جانبی داخلی و کوتاهی رباط جانبی خارجی
  7. مشکلات استخوانی و عضلانی: نظیر نرمی استخوان، کوتاه بودن نوار خاصره ای و درشت نی، اندازه نامناسب عضله دو سر ران و یا رشد بیش از اندازه کندیل در استخوان ران، عفونت استخوان (استئومیلیت)
  8. جنسیت: احتمال بروز این عارضه در خانم ها به سبب شکل متفاوت آناتومی لگن، بیشتر از آقایان است.
  9. زود راه رفتن، بد نشستن در کودکان
  10. چاقی را به تنهایی نمی توان عامل ایجاد پای ضربدری در نظر گرفت؛ اما چاقی بیش از اندازه سبب تشدید این عارضه می شود.
تفاوت زانوی ضربدری و پرانتزی

علائم پای ضربدری

پای ضربدری فیزیولوژیک در کودکان بخش طبیعی رشد بوده و بدون هیچ علامتی بروز می کند؛ اما اگر زانوی ضربدری پاتولوژیک باشد و بر اثر بیماری های مختلف و یا آسیب و ضربه به استخوان و مفصل زانو ایجاد شود علائمی را بروز خواهد داد و فرد نیاز به شروع درمان به خصوص جراحی پای ضربدری پیدا خواهد کرد.

انواع پای ضربدری

پای ضربدری در دو حالت قرار می گیرد:

عوارض پای ضربدری

عوارض ناهنجاری زانوی ضربدری می‌تواند موارد زیر را شامل شود:

تشخیص پای ضربدری و پرانتزی

پزشک جهت درمان پای ضربدری و تشخیص اینکه آیا فرد به عارضه زانوی پرانتزی مبتلا است یا خیر چندین اقدام را انجام می‌دهد که عبارتند از:

درمان پای ضربدری

اگر می‌خواهید بدانید که چگونه می‌توان بدون انجام عمل جراحی می‌توان عارضه پای ضربدری را درمان کرد باید بدانید که این موضوع تا حد زیادی به عامل ایجاد بدشکلی و انحراف پا بستگی دارد. اگر عامل ایجاد کننده عارضه به علت وجود مشکلات ساختاری نظیر ناهنجاری استخوانی باشد به احتمال زیاد انجام روش‌های درمان زانوی ضربدری بدون جراحی به شما کمک نخواهد کرد. اگر عارضه زانوی ضربدری در شما به علت مشکلات زمینه‌ای نظیر وضعیت سلامتی یا ضعیف بودن عضلات ساق پا می‌باشد به احتمال زیادی اصلاح پای ضربدری به ‌وسیله انجام روش‌های بدون جراحی موفقیت‌آمیز خواهد بود.

بریس یا زانوبند

در هر حال اگر علت بروز عارضه زانوی پرانتزی، مشکلات مفصلی باشد که از آرتروز زانو ناشی می‌شوند درمان‌های بدون جراحی مثل بریس ممکن است کمک کند. در صورتی‌ که کشش و انقباض رباط‌ها از جمله رباط جانبی داخل زانو و رباط صلیبی قدامی دشوار است استفاده از بریس نیز در این حالت زیاد کمکی نخواهد کرد. در صورتی ‌که رباط‌های زانویتان همچنان انعطاف‌پذیر هستند، بریس تخلیه کننده وزن یکی از انواع بریس‌هایی است که می‌تواند به درمان کمک کند.

کفش ارتز

روش اصلاحی دیگری نظیر کفش ارتز ( کفش طبی ) برای درمان پای پرانتزی در بزرگسالان زیاد کمک نمی‌کند؛ اما در صورتی ‌که درد یا ناراحتی احساس می‌کنید می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

تمرینات و حرکات ورزشی

تمرینات کششی نیز وجود دارند که بر روی تقویت عضلات پا و قسمت مچ پا به پایین تمرکز دارند و می‌توانند به کاهش شدت والگوس (زاویه دارشدن زانو به خارج) زانو کمک کند.

برخی از تمریناتی که می‌توانید انجام دهید شامل حرکاتی نظیر حرکت قدم به کنار، حرکت پلکان، اسکات یا چمباتمه زدن کنار دیوار، فشار دادن زانو، کشش عضله همسترینگ می‌باشد. این حرکات را می‌توان جهت تقویت مفاصل زانو انجام داد که می‌توانند به کاهش شدت حالت ضربدری پا کمک خواهد کرد.

ماساژ درمانی

از روش ماساژ درمانی جهت درمان افرادی که از عارضه پای ضربدری رنج می‌برند استفاده می‌شود. این روش شامل حرکت دادن پا به اطراف می‌باشد. هدف اصلی این روش کاهش میزان شدت پای ضربدری و کمک به رشد استخوان است. این روش برای افرادی که به بزرگسالی رسیده‌اند یا اصلاً عوارضی ندارد و یا اینکه عوارض آن اندک است.

کم کردن وزن

اگر دلیل ابتلا شما به پای ضربدری اضافه‌وزن است مسلماً کاهش وزن می‌تواند به بهبود ناهنجاری پا کمک کند. به ‌هر حال ثابت شده است که غالباً میزان شدت پای ضربدری در افراد چاق در مقایسه با شدت آن در افراد لاغر بیشتر است.

مصرف ویتامین

احتمالاً درمان بیماری‌های زمینه‌ای که موجب بروز ناهنجاری در پا می‌شود مؤثرترین روش بدون جراحی برای اصلاح پای ضربدری می‌باشد. یکی از این بیماری‌ها، بیماری به نام راشیتیسم یا نرمی استخوان است که علت آن کمبود ویتامین D می‌باشد. به ‌سادگی با درمان این بیماری استخوان‌ها سالم می‌شود که درنهایت به اصلاح زانوی ضربدری کمک می‌کند.

یکی دیگر از بیماری‌هایی که بر اثر کمبود ویتامین ایجاد می‌گردد و می‌تواند موجب بروز پای ضربدری شود، بیماری اسکوروی است. اسکوروی به علت کمبود ویتامین ث به وجود می‌آید. هر دوی این بیماری‌ها به‌وسیله مصرف مکمل‌های ویتامین دی و ث و تزریق ویتامین و یا رژیم غذایی مناسب درمان می‌شوند.

عمل جراحی

روش عمل جراحی شامل افزودن یا برداشتن استخوان می‌باشد که این روش جراحی با نام استئوتومی شناخته می‌شود.

علت پای پرانتزی

علائم پای پرانتزی

در حالت طبیعی ایستادن که قوزک پاها به هم چسبیده است، نباید فاصله‌ی زانوها زیاد باشد. در حالی ‌که در فرد مبتلا به پای پرانتزی پاها شکل قوس دارد. این حالت زمانی که فرد می‌ایستد یا راه می‌رود خود را نشان می‌دهد و موجب نارضایتی بیمار یا والدین از ظاهر و یا مشکل در راه رفتن و دویدن می‌شود که معمولاً هم بعد از سه تا پنج‌سالگی خم شدن و شکاف بین زانوها دیگر بهبود نمی‌یابد. این عارضه معمولاً قبل از بلوغ با درد همراه نیست؛ ولی بعد از آن در اثر فشار بیش از حد روی مفاصل زانو و لگن احتمالاً با درد همراه خواهد بود و حتی در بزرگسالان می‌تواند سبب آرتروز پیش‌رونده زانو شود.

درمان پای پرانتزی

روش های درمانی غیر جراحی قابل استفاده برای مشکل زانو پرانتزی به شرح زیر هستند:

در این رابطه می توان از بریس یا روش های مشابه آن برای درمان پای پرانتزی مشکل استفاده کرد. در طول زمانی که کودک تازه راه افتاده و نیز در اوایل دوران کودکی، پزشک ممکن است به بیمار توصیه کند از بریس پا، کفش های طبی و یا گچ گرفتن برای درمان زانو پرانتزی استفاده نماید. این ابزارها می توانند برای بعضی کودکان موفقیت آمیز بوده و برای برخی بیماران دیگر نتیجه مناسب نداشته باشد. علاوه بر این، استفاده از بریس و روش های درمانی مشابه برای نوجوانان و افراد بزرگسال نیز امکان پذیر است. استفاده از بریس های شبانه می تواند به تدریج وضعیت پا را اصلاح کرده و ساختارهای آن را در موقعیت مناسب قرار دهد.

تمرین های حرکتی زانو پرانتزی به منظور تقویت عضلات اطراف مفصل زانو و بالای ران طراحی شده و می تواند با گذشت زمان موقعیت اندام های پا را اصلاح نماید. با وجودی که اکثر تمرین های ورزشی نمی تواند تأثیر زیاد بر مشکل زانو پرانتزی داشته باشد، بعضی از تکنیک های ورزشی همچون یوگا می تواند به بهبود وضعیت قرارگیری زانو کمک کرده و شدت مشکل را کاهش دهد. علاوه بر این، برای درمان زانوی پرانتزی علیرغم غیر قابل اجتناب بودن عمل جراحی برای مواردی که مشکل شدید باشد، تمرین های حرکتی با دست می تواند برای کودکانی که مشکل آنها به موقع و در سنین پایین شناسایی و تشخیص داده شده باشد، مؤثر واقع شود.

در صورتی که کودک شما دچار مشکل زانو پرانتزی است، ماساژ درمانی تحت نظارت متخصص فیزیوتراپی می تواند به تقویت عضلات پای بیمار کمک مؤثر نماید. در طول جلسات ماساژ درمانی، فیزیوتراپ به صورت مکرر پاهای کودک را به جلو و عقب برای یک مدت زمانی خاص حرکت می دهد. این نوع درمان دستی می تواند در تقویت پاها در دوره رشد مؤثر باشد. یک تمرین حرکتی خاص قابل استفاده در این حالت خم کردن زانوی کودک است که می توان این حرکت را در زمان دراز کشیدن برای کودک انجام داد. به این منظور، لازم است یکی از پاهای کودک را بلند کرده و زانوی وی را خم کنید. سپس پای کودک را به سمت سینه به سمت عقب فشار داده و به آرامی به حالت اولیه باز گردانید. تکرار کردن این حرکت می تواند به درمان زانوی پرانتزی کودک کمک مؤثر نماید.

مشکل زانو پرانتزی در مواردی که باعث چرخش قوزک یا مچ پا می شود، می تواند باعث از بین رفتن ثبات و هماهنگی کلی اعضای بدن شود. در صورتی که این مشکل درمان نشده به حال خود رها شود، می تواند باعث ناپایداری مزمن قوزک پا گردد.

افراد دچار مشکل زانو پرانتزی در مقایسه با سایر افراد بیشتر با پیچ خوردن پا و ضعیف شدن پیش رونده رباط ها مواجه می شوند. استفاده از کفش های طبی در این شرایط می تواند به حفظ تعادل فرد کمک کرده و احتمال ایجاد آسیب دیدگی را کاهش دهد. استفاده از کفش های کشیده با سر پنجه های پهن با تخت مناسب و تثبیت کننده پاشنه در این حالت می تواند به کاهش مشخص درد و ناراحتی مزمن ناشی از زانو پرانتزی با بهبود هماهنگی بخش های مختلف پا کمک نماید.

عمل جراحی به عنوان روش درمان قطعی پای پرانتزی به شمار می رود، به خصوص در مواردی که پای پرانتزی شدید باشد. در افراد بزرگسالی که شرایط پای پرانتزی آنها شدید است، ممکن است برای درمان پای پرانتزی نیازمند عمل جراحی استئوتومی است. در عمل جراحی استخوان ها شکسته می شود و تغییر موقعیت دادن آنها، به درمان پای پرانتزی کمک می کند. در طول عمل جراحی استئوتومی سر استخوان‌های پا با استفاده از یک اره مخصوص بریده می‌شود. در ادامه استخوان بریده شده در موقعیت مناسب قرار می گیرد و با استفاده از پلاک و پیچ یا میله‌های فلزی در محل تثبیت می‌شود.

اینستاگرام دکتر سلمان فلاح

عوارض پای پرانتزی

از آنجا که در پای پرانتزی راستای طبیعی انتقال نیرو در پاها تغییر می کند، قسمت داخلی زانو در اثر فشار بیشتر مبتلا به تخریب و فرسایش می شود. مفاصل مچ پا، لگن و ستون فقرات نیز متعاقب زانوی پرانتزی دچار آسیب و تخریب می شود. پای پرانتزی علاوه بر درگیری مفاصل سبب ناهماهنگی در عضلات پاها می شود. به طوریکه برخی از عضلات مانند عضلات داخلی ران مبتلا به کوتاهی و برخی دیگر همانند عضلات خارجی ران مبتلا به کشیدگی و ضعف می شوند. از جمله عوارض پای پرانتزی به موارد زیر می توان اشاره کرد:

  1. زانو درد، درد مفصل ران و کمردرد
  2. کاهش دامنه حرکتی در مفصل ران
  3. درد، ناراحتی و خستگی هنگام راه رفتن و دویدن
  4. بی ثباتی زانو
  5. آرتروز پیشرونده زانو در بزرگسالان
  6. بد شکلی و بد فرمی ظاهری

متخصصان طب فیزیکی وتوانبخشی از ترکیبی از درمانهای مختلف مانند ماساژ و آزادسازی بافت‌ها، آزادسازی نقاط تریگر پوینت، جااندازی مفاصل، تکنیک های انرژی عضلانی و ماساژ بافت‌های نرم برای کنترل انواع سردرد از جمله سردردهای تنشی و سردردهای عصبی و میگرنی استفاده می‌کنند. لطفا جهت ارتباط با این مرکز و کسب اطلاعات بیشتر ازطریق تماس با شماره تلفن 03136252857 اقدام فرمایید. همچنین می‌توانید از طریق واتساپ شماره ۰۹۳۰۳۹۷۰۰۲۰ ،با ذکر دقیق شرح حال و ارسال مدارک پزشکی خود، مشاوره بگیرد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان حکیم نظامی ، خیابان شریعتی غربی ، نبش کوچه 16 ، جنب مسجد امام حسن عسکری ، طبقه اول
تلفن : 36252857 - 031


نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
راهکارهای طب فیزیکی برای درمان سردردهای عصبی و میگرنراهکارهای طب فیزیکی برای درمان سردردهای عصبی و میگرن

متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی از ترکیبی از درمان‌ های مختلف مانند ماساژ و آزادسازی بافت‌ ها، آزادسازی نقاط تریگر پوینت، جا اندازی مفاصل، تکنیک های انرژی عضلانی، اعمال فشارهای ضد فشار، کرانیوساکرال، جااندازی ویسکرال (احشایی) و ماساژ بافت‌های نرم برای کنترل سردردهای میگرنی استفاده می‌ کنند. ... ادامه مطلب

سوالات رایج در مورد انگشت ماشه ای و پاسخ به انهاسوالات رایج در مورد انگشت ماشه ای و پاسخ به انها

انگشت ماشه ای در ابتدا ممکن است فقط با درد کف دست و قاعده انگشتان خود را نشان دهد بتدریج به صورت گیر کردن انگشت هنگام باز کردن خود را نشان میدهد. ... ادامه مطلب

مانیپولاسیون (درمان دستی) چیست؟مانیپولاسیون (درمان دستی) چیست؟

مانیپولاسیون یک مداخله است که فیزیوتراپیست‌ها از ابتدای تمرین فیزیوتراپی استفاده می‌کردند. با این حال، فیزیوتراپیست‌هایی که دستکاری ستون فقرات را انجام می‌دهند، تحت نظارت سایر مشاغل قرار گرفته‌اند. هرچند که مانیپولاسیون منحصر به هیچ حوزه یا حرفه‌ای نیست. ... ادامه مطلب

تاندونیت یا التهاب تاندون چیست؟تاندونیت یا التهاب تاندون چیست؟

التهاب تاندون ها یا تاندونیت، یک نوع پاسخ التهابی در درون تاندون می باشد درحالی که لایه خارجی بدون التهاب است. این عارضه می تواند همراه با یک سری پارگی های میکروسکوپی باشد. ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465