سایت جدید دکتر سلمان فلاح
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / مطالب پزشکی / تعریف فلج مغزی همی پلژی

تعریف فلج مغزی همی پلژی

همی‌ پلژی نوعی بیماری است که در اثر آسیب مغزی یا آسیب نخاعی ایجاد می‌شود و به فلجی در یک طرف بدن می‌انجامد. این بیماری باعث ضعف، مشکلات مربوط به کنترل عضلات و سفتی عضلات می‌شود. میزان علائم همی‌ پلژی بسته به محل و میزان آسیب‌دیدگی متفاوت است. اگر همی‌ پلژی قبل از تولد، هنگام تولد یا در 2 سال اول زندگی ایجاد شود، به عنوان همی‌ پلژی مادرزادی شناخته می‌شود؛ اما اگر بعداً ایجاد شود، به نام همی‌ پلژی اکتسابی شناخته می‌شود. همی‌ پلژی پیشرفتی ندارد و پس از شروع این اختلال علائم بدتر نمی‌شوند. متخصصین کاردرمانی (OTs) به بیماران مبتلا به همی‌ پلژی کمک می‌کنند تا توانایی خود را در انجام وظایف زندگی روزمره بهبود بخشند. در ادامه به بررسی دلایل بروز همی پلژی و گزینه‌های رایج درمانی آن می‌پردازیم.

در کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر سلمان فلاح، برای رفع بسیاری از دردها، توانبخشی بیماران و درمان بسیاری از بیماری ها و عوارض ناشی از آنها، از روشهای موثری مانند ، فیزیوتراپی ، طب سوزنی ، اوزون درمانی ، PRP ، مگنت درمانی ، شوک ویو درمانی ، تکارتراپی، ورزش درمانی ، ارتوکین تراپی ، لیزر درمانی پرتوان و ... که همگی غیر جراحی بوده و به صورت سرپایی انجام می شوند، استفاده می شود. لطفا جهت ارتباط با این مرکز ازطریق تماس با شماره تلفن 03136252857 اقدام فرمایید. همچنین می‌توانید از طریق واتساپ شماره ۰۹۳۰۳۹۷۰۰۲۰ ،با ذکر دقیق شرح حال و ارسال مدارک پزشکی خود، مشاوره بگیرد.

علل همی پلژی

اصلی‌ترین عامل همی پلژی، آسیب به مغز است، بنابراین هر شرایطی آسیب به مغز را به دنبال داشته باشد ممکن است در نهایت به همی پلژی منتهی شود.

1- فلج مغزی

شایع‌ترین دلیل همی پلژی در کودکان فلج مغزی است. کودکانی که از این مشکل رنج می‌برند معمولاً می‌توانند تمامی مراحل رشد حرکتی را طی کنند. هر چند ممکن است این اتفاق با کمی تأخیر رخ بدهد. طول عمر کودکان فلج مغزی در این مورد معمولاً طبیعی است و اگر مشکل دیگری نداشته باشند می‌توانند همانند یک فرد سالم عمر کنند. بر اساس تحقیقات انجمن پزشکی آمریکا (AMA)، عوامل متعددی وجود دارد كه می‌توانند در ایجاد همی پلژی نقش داشته باشند. این عوامل می‌تواند شامل عفونت مادر یا جفت، هیدروکسی در هنگام تولد، بیماری‌های مادرزادی قلبی، سکته مغزی و ناسازگاری خونی بین مادر و نوزاد باشد.

2- سکته مغزی

سکته مغزی هم شایع‌ترین دلیل همی پلژی در بزرگسالان است که سالانه میلیون‌ها نفر را در جهان مبتلا خواهد کرد. سکته مغزی باعث از دست رفتن بسیاری از مهارت‌هایی خواهد شد که فرد قبلاً کسب کرده است. در صورتی که میزان آسیب کم بوده و درمان به موقع برای فرد فراهم شود امکان راه رفتن و بازگشت به زندگی بالا است. در غیر این صورت ممکن است فرد نتواند بسیاری از فعالیت‌های قبلی را انجام دهد.

3- عفونت‌های مغزی

عفونت‌های مغز باعث آسیب به قشر مغز خواهند شد. عفونت مغزی عموماً ناشی از باکتری‌ها است؛ اما در برخی از موارد ممکن است قارچ‌ها یا ویروس‌ها چنین مشکلی را ایجاد کنند. مننژیت، آنسفالیت و عفونت‌های دیگر مغز می‌توانند باعث همی پلژی شوند. عفونت‌های دوران بارداری در مادر می‌تواند باعث صدمه به مغز کودک شده و منجر به این بیماری گردد. واسکولیت التهاب خون یا عروق لنفاوی نیز گاهی اوقات منبع این مشکل است.

4- ژنتیک

کمتر بیماری پیدا می‌شود که اثری از ژنتیک در آن دیده نشود. همی پلژی هم از این قاعده مستثنی نیست. یک جهش بسیار نادر در ژن ATP1A3 می‌تواند باعث ایجاد وضعیتی به نام همی پلژی متناوب در کودکان شود. این مشکل باعث ایجاد علائم موقتی همی پلژی می‌شود که می‌آیند و می‌روند. این اختلال از هر 1 میلیون نفر 1 نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

5- ضربه مغزی

ضربه ناگهانی به سر می‌تواند آسیب به مغز را به دنبال داشته باشد. در بیشتر موارد این ضربه‌ها دائمی خواهد بود. در صورتی که این ضربه یک طرف از مغز را درگیر کند به همی پلژی منجر خواهد شد. مهم‌ترین دلایل ضربه مغزی عبارتند از تصادف، آسیب‌های ورزشی و حمله و درگیری‌های شخصی.

6- تومور مغزی

آخرین موردی که می‌تواند اختلالات همی پلژیک را به دنبال داشته باشد، چیزی نیست جز تومور مغزی. با بزرگ‌تر شدن اندازه تومور عموماً علائم همی پلژی هم افزایش پیدا خواهد کرد. این حالت جزء معدود مواردی است که همی پلژی در آن پیشرونده خواهد شود.

تعریف فلج مغزی همی پلژی

علائم همی پلژی

بسته به نوع و شدت این بیماری، می‌تواند علائم مختلفی را داشته باشد؛ اما می‌توان گفت علائم رایج و معمول این عارضه به این صورت است:

افراد مستعد همی پلژی

مواردی وجود دارند که می‌توانند خطر به دنیا آمدن با فلج مغزی را افزایش دهند. این موارد عبارتند از:

انواع همی‌ پلژی

موارد زیر جزئی از اختلالات حرکتی هستند که می‌توانند باعث بروز علائم همی‌پلژی شوند.

افراد مبتلا به همی پلژی صورت، فلجی عضلات را در یک طرف صورت خود تجربه می‌کنند. همی‌پلژی صورت ممکن است با همی‌پلژی جزئی در سایر قسمت‌های بدن همراه باشد.

همی‌پلژی نخاعی به نام سندرم براون-سیکارد نیز شناخته می‌شود. در این بیماری یک طرف نخاع دچار آسیب شده که منجر به فلجی در همان طرف بدن می‌شود. همچنین باعث از بین رفتن احساس درد و دما در طرف مقابل بدن می‌شود.

این نوع همی‌پلژی اشاره به فلج در طرف مقابل بدن و قسمتی است که آسیب مغزی در آن رخ می‌دهد.

همی‌پلژی اسپاستیک نوعی فلج مغزی است که عمدتاً در یک طرف بدن تأثیر می‌گذارد. ماهیچه‌های طرف آسیب‌دیده دائماً منقبض یا دچار اسپاسم هستند.

همی‌پلژی متناوب دوران کودکی معمولاً در کودکان کمتر از 18 ماه رخ می‌دهد. این نوع همی‌پلژی یک یا هر دو طرف بدن را به طور مکرر تحت تأثیر قرار می‌دهد.

همی‌پارزی و همی‌پلژی اغلب به طور متناوب مورد اتفاق می‌افتند و علائم مشابهی ایجاد می‌کنند. فرد مبتلا به همی‌پارزی ضعف یا فلج جزئی در یک طرف بدن خود را تجربه می‌کند. فرد مبتلا به همی‌پلژی ممکن است یک فلج کامل در یک طرف بدن خود را تجربه کند و همچنین ممکن است در صحبت کردن یا نفس کشیدن دچار مشکل شود.

فلج مغزی یک اصطلاح گسترده‌تر از همی‌پلژی است و شامل انواع مختلف اختلالاتی می‌شود که بر ماهیچه‌ها و حرکت شما تأثیر می‌گذارد. فلج مغزی یا قبل از تولد یا در چند سال اول زندگی ایجاد می‌شود. بزرگسالان دچار فلج مغزی نمی‌شوند؛ اما فرد مبتلا به فلج مغزی ممکن است با افزایش سن متوجه علائم آن شود. شایع‌ترین علت بیماری همی‌پلژی در کودکان سکته مغزی است که در رحم رخ می‌دهد.

آیا بیماری همی پلژی درمان دارد؟

مانند دیگر بیماری‌های سی پی و فلج مغزی در زمان حال حاضر درمان قطعی و همیشگی برای این عارضه وجود ندارد. اگرچه می‌توان با روش‌های مختلف مانند جراحی، ارتوپدی، تجویز اسپیلنت و بریس، داروهای تشنج، درمان با روش یکپارچگی حسی، فیزیوتراپی و کاردرمانی به درمان نسبی این عارضه پرداخت. همچنین روش‌های متفرقه اما مفیدی مانند ماساژ درمانی و یوگا نیز می‌تواند به این بیماران کمک کند.

تشخیص همی پلژی

تشخیص این بیماری تا حد زیادی تحت تأثیر بیماری اصلی است که آن را به وجود آورده است. برای نمونه در کودکان سی پی این اختلال قبل از یک سالگی تشخیص داده خواهد شد؛ چرا که خانواده متوجه غیر طبیعی بودن رشد و حرکات کودک خواهد شد یا در فردی که دچار سکته مغزی می شود چون عموماً کار فرد به بیمارستان و بستری شدن کشیده خواهد شد، فرد پس از ترخیص به وضوح در یک طرف از بدن خود دچار اختلال شده است. در کنار آن استفاده از روش‌های تصویر برداری مانند CT scn و MRI جهت تشخیص محل و میزان آسیب بسیار کمک کننده خواهد بود. همچنین برخی از تست‌های ساختار یافته وجود دارند که به تشخیص بهتر و درجه بندی میزان درگیری کمک خواهند کرد.

عوارض همی پلژی

اسپاسم در عضلات پشت ساق از جمله عواملی است که این بیماری دارد و منجر به کشیده شدن پا روی زمین و پنجه روی در کودک می گردد. مشکلات بینایی نیز ممکن است در کودکان همی پلژی ایجاد شود. تشنج نیز از جمله عوارضی است که ممکن است ایجاد شود.

درمان همی پلژی بزرگسالان

درمان فیزیکی و توانبخشی درمان استاندارد فلج همی پلژی می باشد که هدف اصلی این درمان تقویت عضلات ضعیف و جلوگیری و مهار اسپاسم می باشد، درمان های متفرقه از جمله ماساژ و یوگا کمک کننده هستند؛ اما درمان اصلی این نوع CP صرفاً کاردرمانی، گفتاردرمانی و فیزیوتراپی می باشد. همی پلژی یک اختلال داخلی در مغز است و اثر آن مانند جای یک زخم برای همیشه روی مغز بدن باقی خواهد ماند، بنابراین نباید انتظار بهبودی کامل را از روش‌های درمانی داشته باشیم. روش‌های زیر رایج‌ترین درمان‌هایی هستند که برای همی پلژی تجویز می‌شوند:

1- دارو درمانی

در مورد همی پلژی دارو درمانی ممکن است نتیجه خاصی به دنبال نداشته باشد؛ اما در برخی از موارد برای جلوگیری از شیوع بیشتر بیماری لازم و ضروری است. برای نمونه در 3 ساعت اولیه پس از سکته مغزی می‌توان از داروهایی موسوم به فعال کننده پلاسمینوژن بافتی (tpa) استفاده کرد که امکان بهبودی کامل را بسیار بالا خواهد برد. یا در برخی از موارد استفاده از شربت پیراستام به عنوان داروی ضد تشنج در کودکان فلج مغزی کمک خواهد کرد که وضعیت فرد ثابت باقی بماند.

2- جراحی

در برخی از موارد که آسیب گسترده بوده و در حال انتشار باشد ممکن است استفاده از روش‌های جراحی مغز در دستور کار قرار بگیرد. جلوگیری از خونریزی مغزی یا باز کردن یک رگ مغزی می‌تواند هدف اینگونه جراحی‌ها باشد. برخی از جراحی‌ها مانند جراحی تاندون آشیل ممکن است با هدف افزایش طول تاندون و پس از انجام سایر مداخلات صورت بگیرد.

3- گفتاردرمانی

در برخی از موارد همی پلژی مشکلات گفتاری را به دنبال خواهد داشت. حتی اختلال در بلع و تنفس هم دور از انتظار نمی‌باشد. گفتاردرمانی در همی پلژی روی بهبود مهارت‌های گفتاری، رفع اختلالات بلع، کاهش آبریزش دهان، بهبود تنفس و مواردی از این قبیل کار خواهد کرد تا فرد بتواند به زندگی عادی خود برگردد.

5- فیزیوتراپی

در روند طبیعی درمان همی پلژی، فیزیوتراپی به عنوان یک درمان غیر قابل جایگزین وجود خواهد داشت. تمرکز فیزیوتراپی در درمان این افراد روی کاهش اسپاستیسیتی، افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات متمرکز خواهد بود. فیزیوتراپی روی تک تک اجزای حسی و حرکتی فرد کار خواهد کرد. فیزیوتراپی در اطفال در کنار فیزیوتراپی بزرگسالان می‌تواند هم فلج مغزی و هم سکته مغزی را تحت پوشش خواهد داد.

6- کاردرمانی

کاردرمانی شباهت‌های زیادی به فیزیوتراپی دارد. با این حال، تمرکز اصلی یک کاردرمانگر بیشتر بر کمک به افراد برای از سرگیری زندگی عادی روزمره است تا صرفاً بهبود علائم بیماری. در جایی که یک فیزیوتراپیست ممکن است برای جلوگیری از آتروفی روی تمرینات قدرتی تمرکز کند. هم کاردرمانی جسمی و هم کاردرمانی ذهنی می‌تواند روی مشکلات همی پلژی کار کند. برای نمونه کاردرمانی جسمی روی آموزش فعالیت‌های روزمره زندگی کار خواهد کرد و کاردرمانی ذهنی روی تقویت حافظه، شناخت و باز آموزی توانایی حل مسئله کار خواهد کرد.

اینستاگرام دکتر سلمان فلاح

روشهای طب فیزیکی برای فلج مغزی همی پلژی

فیزیوتراپی

توان‌بخشی فلج مغزی شامل درمان‌های بلند مدت فیزیوتراپی می‌شود. این تمرینات فیزیوتراپی معمولاً با هدف افزایش دامنه حرکتی و با تمرکز بر توانایی انجام حرکات اصلی و پایه در بدن است. تکنیک‌های مختلفی در این زمینه در علم فیزیوتراپی وجود دارند از جمله تکنیک بوبات (Bobath). تمرکز تکنیک بوبات بر روی تقویت انجام حرکات داوطلبانه و خودخواسته از سوی کودک و بهبود تدریجی وضعیت فیزیکی او است. طی انجام درمان‌های فیزیوتراپی ممکن است از وسایل کمکی مانند ویلچر، واکر و آتل‌های مخصوص استفاده شود و به کودک آموزش داده شود که چگونه از آنها استفاده کند تا بیشترین توانایی حرکتی را داشته باشد.

بیوفیدبک

بیوفیدبک یکی دیگر از درمان‌های فیزیوتراپی‌ رایج برای فلج مغزی است که در آن از دستگاه‌های خاصی برای توسعه مهارت‌های بخشهای خاصی از بدن استفاده می‌شود. در این روش الکترود‌های دستگاه به عضلات مختلف بدن متصل می‌شوند و با ایجاد واکنش عضلانی، دستگاه از طریقی مانند بوق زدن یا چشمک زدن به شخص بازخورد (فیدبک) می‌دهد. در واقع دستگاه به شخص کمک می‌کند ارتباط قوی‌تری روی عضلات خود داشته باشد و بتواند آنها را بهتر کنترل کند. کودکان مبتلا به فلج مغزی با کمک بیوفیدبک می‌توانند عضلات بیش فعال (دارای گرفتگی) خود را کنترل کنند و هماهنگی حرکتی بیشتری پیدا کنند.

کار درمانی

کاردرمانی به منظور تنظیم دقیق مهارت‌های حرکتی اساسی در کودک انجام می شود. مهارت‌هایی که در کاردرمانی روی آنها تمرکز می‌شوند، مهارت‌هایی هستند که به کودک کمک می‌کنند بیشتر به عنوان فردی مستقل عمل کند و برای انجام کارهای خود کمتر به دیگران وابسته باشد. برای مثال برخی فعالیت‌هایی که در کاردرمانی تمرین می‌شوند عبارتند از: پوشیدن لباس، شانه کردن موها، مسواک زدن، درست نوشیدن، نوشتن و بسیاری دیگر از فعالیت‌های اساسی روزمره.

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی و توانبخشی زبانی معمولاً درمانی بلند مدت یا همیشگی است که توسط متخصص گفتار درمانی انجام می شود و ممکن است با کمک گرفتن از وسایل الکترونیکی یا مکانیکی باشد. توانایی صحبت کردن یکی از مهارت‌های اساسی برای کنترل کردن امور روزمره فرد است و خوشبختانه موارد موفقیت‌آمیز این درمان در بین بیماران فلج مغزی بسیار زیاد بوده است.

سایر درمان‌های توانبخشی

سایر درمان‌های توانبخشی برای فلج مغزی عبارتند از دارودرمانی مانند تزریق بوتاکس برای شل کردن عضلاتی که دچار اسپاسم هستند، برخی از انواع جراحی‌ها و استفاده از وسایل کمکی ارتوپدی از جمله ویلچر و بریس مخصوص پا و کفش‌های مخصوص. روش انجام توانبخشی با توجه به نوع و شدت فلج مغزی برای هر بیمار متفاوت است؛ اما به طور کلی در همه موارد، لازم است که بیمار به طور منظم و مداوم به مرکز توانبخشی مراجعه داشته باشد و وسایل و تجهیزات کمکی برای توانبخشی را تهیه کند.

فیزیوتراپی در بیماران همی پلژی

فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین انواع روش‌های درمانی برای فلج مغزی کودکان است. فیزیوتراپی اغلب اولین قدم در درمان فلج مغزی است. فیزیوتراپی فلج مغزی از تمرینات قدرتی و انعطاف پذیری، درمان حرارتی، ماساژ و تجهیزات ویژه برای استقلال بیشتر کودکان فلج مغزی استفاده می کند. میزان کمک فیزیوتراپی به شدت و نوع هر مورد فلج مغزی بستگی دارد. کودکان مبتلا به موارد خفیف CP ممکن است برای درمان بیماری خود فقط به فیزیوتراپی نیاز داشته باشند. در موارد شدیدتر، ممکن است در کنار سایر درمان ها یا داروها استفاده شود. شروع هر چه زودتر فیزیوتراپی معمولاً بهترین شانس را برای بهبودی به کودکان می دهد.

کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر سلمان فلاح در اصفهان می تواند مرکز مناسبی جهت کمک به کودکان و بزرگسالانی باشد که به صافی کف پا مبتلا هستند. لطفا جهت ارتباط با این مرکز و کسب اطلاعات بیشتر ازطریق تماس با شماره تلفن 03136252857 اقدام فرمایید. همچنین می‌توانید از طریق واتساپ شماره ۰۹۳۰۳۹۷۰۰۲۰ ،با ذکر دقیق شرح حال و ارسال مدارک پزشکی خود، مشاوره بگیرد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان حکیم نظامی ، خیابان شریعتی غربی ، نبش کوچه 16 ، جنب مسجد امام حسن عسکری ، طبقه اول
تلفن : 36252857 - 031


نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
علت و علائم زانو دردعلت و علائم زانو درد

درد موقتی زانو با درد مزمن زانو متفاوت است. بسیاری از افراد در اثر آسیب یا تصادف دچار درد موقتی زانو می‌شوند. درد مزمن زانو به ندرت بدون درمان برطرف می‌شود و همیشه به یک مورد مربوط نمی‌شود. ... ادامه مطلب

راهکارهای طب فیزیکی برای درمان سردردهای عصبی و میگرنراهکارهای طب فیزیکی برای درمان سردردهای عصبی و میگرن

متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی از ترکیبی از درمان‌ های مختلف مانند ماساژ و آزادسازی بافت‌ ها، آزادسازی نقاط تریگر پوینت، جا اندازی مفاصل، تکنیک های انرژی عضلانی، اعمال فشارهای ضد فشار، کرانیوساکرال، جااندازی ویسکرال (احشایی) و ماساژ بافت‌های نرم برای کنترل سردردهای میگرنی استفاده می‌ کنند. ... ادامه مطلب

مهمترین نکات در تهیه کمربند طبی یا بریس کمرمهمترین نکات در تهیه کمربند طبی یا بریس کمر

کمردرد دلایل مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان به آسیب‌دیدگی ورزشی قدیمی، ساییدگی شدید ناشی از کار بدنی یا فرآیند طبیعی بالا رفتن سن اشاره کرد. کمردرد، صرف نظر از دلیل آن، زندگی را دشوار می‌کند. حمایت از ساختار کمر و محافظت از آن روش بهتری برای مدیریت کمردرد است. ... ادامه مطلب

لیزرتراپی ستون فقرات چیست و چه مزایایی دارد؟لیزرتراپی ستون فقرات چیست و چه مزایایی دارد؟

کمر درد، یک مشکل رایج است که اکثر افراد در نقطه ای از زندگی با آن مواجه می شوند. لیزردرمانی یک روش درمانی غیرتهاجمی است که با استفاده از پرتو های شدید نور با طول موج‌ های خاص، به کاهش درد ناشی از آسیب‌ دیدگی‌ های ستون فقرات کمک می‌ کند. ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465