سایت جدید دکتر سلمان فلاح
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / مطالب پزشکی / بیوفیدبک چیست و چه کاربردی دارد؟

بیوفیدبک چیست و چه کاربردی دارد؟

عملکرد یا فعالیت های بدنی ما به دو بخش ارادی و غیر ارادی تقسیم می شود، فعالیت های ارادی مانند حرکت دادن دست و پاها است که به صورت آگاهانه روی آنها کنترل داریم. برخی از فعالیت های بدن است مانند نرخ ضربان قلب، تنفس، دمای بدن، فشار خون، درک از درد، امواج مغزی و … که به صورت غیر ارادی کنترل می شوند. پارامترهای مرتبط به این فعالیت ها به صورت ناخودآگاه در پاسخ به عوامل محیطی تغییر می کنند. به عبارت دیگر بدن به عوامل محیطی مانند عصبی شدن، استرس، هیجان، بیماری و … عکس العمل نشان می دهد که می تواند موجب تغییر هریک از فعالیت های ذکر شده شود مثلاً نرخ ضربان قلب در پاسخ به استرس افزایش میابد. این عملکردهای غیرارادی توسط سیستم عصبی خودمختار تنظیم می شوند. اگر فرد برای مدت طولانی در معرض هرکدام از این عوامل محیطی که منجر به تغییر فعالیت های بدن می شوند قرار بگیرد، (استرس طولانی، فشار عصبی زیاد و …) ممکن است دچار اختلال یا بیماری شود. این گروه از بیماری ها و اختلالات در دسته ی بیماری های تنظیمی (Regulation diseases) قرار میگیرند. خوشبختانه یک تکنولوژی جدید به وجود آمده است که کمک می کند تا بتوانند کنترل برخی از این عملکردهای غیرارادی را تا حدودی در دست گیرند که به این تکنولوژی بیو فیدبک گفته می شود.

در روش بیوفیدبک به افراد آموزش می دهند که چگونه با استفاده از تفسیر سیگنال های بدن سلامتی خودشان را بهبود ببخشند. واحدهای بیوفیدبک روشی برای بیماران است تا بتوانند کنترل برخی از فرآیندهای فیزیکی خاص را که معمولاً از سیستم عصبی خودمختار نشأت می گیرند را به دست بیاورند. این اطلاعات زمانی که در درمان فیزیوتراپی به کار گرفته می شوند کاربردهای درمانی دارند؛ چون به بیماران کمک می کنند تا حرکت و عملکرد فعالیت های روزانه خود را مجدداً به دست آورند. یکی از اصلی ترین شاخصه های این روش درمانی نسبت به دیگر روش های درمانی این است که اکثراً ایمن و غیرتهاجمی است و هیچگونه عوارض جانبی منفی ندارد. درمانگران اغلب این درمان را همراه با درمان های دیگر به بیماران پیشنهاد می کنند تا آنها بهره بیشتری از روند درمان ببرند. از آنجا که این درمان ایمن است گزینه درمانی عالی برای افرادی است که نمی خواهند دارو درمانی یا جراحی داشته باشند.

بیوفیدبک یک روش درمانی فوق العاده در فیزیوتراپی است که شامل تکنیک های ذهن و بدن می‌شود و در کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر سلمان فلاح در اصفهان نیز قابل انجام است. شما می توانید برای آگاهی بیشتر درمورد این روش و سایر تکنیک های قابل اجرا در این مرکز از طریق تماس با شماره تلفن 03136252857 اقدام فرمایید. همچنین می‌توانید از طریق واتساپ شماره ۰۹۳۰۳۹۷۰۰۲۰ ، با ذکر دقیق شرح حال و ارسال مدارک پزشکی خود، مشاوره بگیرد.

دستگاه بیوفیدبک چه کاربردی دارد؟

بیوفیدبک در درمان طیف وسیعی از شرایط عصبی و عضلانی مثل اختلالات ماهیچه لگن (بی اختیاری ادرار فوری و فشاری، بی اختیاری مدفوع و یبوست و …)، ضعف ماهیچه‌ها به خاطر سکته، کمر درد، سر درد ، اختلالات اضطراب، بازسازی عضلات پس از آسیب، دندان قروچه، دردهای تنشی، مشکلات معده ای روده‌ای مانند سندرم روده تحریک پذیر، حالت تهوع و استفراغ، فلج بلز و … مؤثر است. این درمان عمدتاً در بیماری هایی به کار برده می شود که داروها در درمان موفق نیستند. از بیوفیدبک برای کمک به درمان مشکلات اسکلتی عضلانی زیادی استفاده می شود از جمله:

با استفاده از بیوفیدبک، بیمار عضلاتی را که باعث لرزش و ترمور می‌شوند می‌شناسد و سعی می‌کند فعالیت آنها را تعدیل کند.

گاهی اوقات به علت فلج شدن بعضی اعصاب و عضلات تغذیه شده توسط آنها، آسیب و یا پارگی غیر قابل ترمیم عضله، مشکلات مادرزادی و …، یک سری از عضلات که حرکت خاصی را انجام می‌دهند غیرفعال می‌شوند. در این موارد جراح از تاندون ترانسفر برای بازگرداندن حرکتی که از بین رفته استفاده می‌کند. به این ترتیب تاندون دیگری وظیفه تاندون آسیب دیده قبلی را به عهده می‌گیرد. با این کار در واقع یک عضله را وادار می‌کنیم که حرکت دیگری را انجام دهد. برای یادگیری این عضله از بیوفیدبک استفاده می شود.

بیوفیدبک چیست

بیوفیدبک میزان فعالیت لحظه‌ای عضله را نشان می‌دهد. عضلاتی که دچار اسپاسم می‌شوند فعالیت بیش از حد دارند. با اتصال دستگاه بیوفیدبک بیمار یاد می‌گیرد که چگونه عضلات خود را آرام کند.

گاهی اوقات پس از گچ گرفتن طولانی مدت و یا به دنبال سکته و فلج مغزی، بعضی از عضلات مهار می‌شوند. با استفاده از بیوفیدبک، بیمار یاد می‌گیرد که چگونه گروه عضلات هدف را منقبض و عضلات اطراف را آزاد کند.

استفاده از بیوفیدبک با ایجاد فیدبک برای بیمار، کمترین انقباض عضله را هم به بیمار نشان می‌دهد و بیمار را به افزایش انقباض ترغیب می‌کند.

در بعضی از مشکلات مزمن، علت اصلی ضعف و یا مهار یک گروه عضلانی و افزایش فعالیت گروه دیگری از عضلات به جای آنها است؛ مثلاً در کمردرد در اکثر مواقع علت ایجاد درد، ضعف عضلات مولتیفیدوس کمری و عضله عرضی شکم می‌باشد. این عضلات، عضلات کوچکی هستند و یادگیری انقباض آنها برای بیمار مشکل است. با استفاده از بیوفیدبک بیمار یاد میگیرد که این عضلات را منقبض کند و درد خود را کاهش دهد.

مزایای بیوفیدبک

بیوفیدبک تراپی نیز مانند سایر درمان های فیزیوتراپی کاربردها و مزایای زیادی دارد. این روش درمانی می تواند به بهبود بسیاری از بیماری ها از جمله صرع، فلج مغزی، سکته مغزی، سر دردهای میگرنی و... کمک کند و مزایای زیادی نیز دارد. مزایای این روش درمانی عبارتند از:

  1. افزایش ریلکسیشن و ایجاد آرامش در بدن
  2. کاهش حس درد و همچنین تنش های عصبی
  3. افزایش درصد سلامت بدن در افراد بیمار و کنترل وضعیت سلامت فرد
  4. اصلاح و کنترل رفتارهای غلط
  5. کاهش فشار خون و بهبود گردش و جریان خون
  6. تقویت بدن و بالا بردن مقاومت سیستم ایمنی بدن
  7. کنترل کاهش استرس و همچنین افزایش تمرکز ذهن و مدیتیشن
  8. بازگشت عملکرد و بازیابی توانایی عملکردی و حرکتی فرد بعد از آسیب و جراحی
  9. کمک به دفع مواد زائد موجود در بدن
  10. کاهش اسپاسم عضلانی و کمک به رفع گره های عضلانی

انواع بیوفیدبک

انواع بیوفیدبک عبارتند از:

1. نوروفیدبک

در این نوع درمان، نوروفیدبک به فرد کمک می کند تا بتواند امواج مغزی خود را اصلاح کند. درمان با نوروفیدبک به این صورت می باشد که یک سری از الکترود ها بر روی سر قرار می گیرند. این الکترودها کمک می‌ کنند تا فعالیت های الکتریکی مغز را برای بیمار ثبت کنند. این دستگاه با ثبت کردن حالت های روانی فرد مثل آرامش، هوشیاری و خواب آلودگی، به او فیدبک می دهد. نوروفیدبک همانند مدیتیشن و یوگا عمل می کند، به این صورت که به بیمار کمک می کند، چگونه امواج مغزی خود را به سمت آلفا یا همان ریلکسیشن و یا امواج مغزی خود را به بتا یا همان هوشیار سازی برساند.

2. الکترومایوگرافی (نوار عضله)

در این نوع درمان، بیوفیدبک به ما کمک می کند تا بتوانیم فعالیت های الکتریکی عضلاتمان را ثبت کنیم. عملکرد این دستگاه بیوفیدبک به این صورت می باشد که یک سری از الکترود ها بر روی پوست در جایی که عضلات مشکل دارند، گذاشته می شوند. کار به این صورت پیش می‌ رود که سیگنال ها ثبت می شوند و بعد با کمک دستگاه بیوفیدبک سبکی که مناسب فرد باشد و قابل درک باشد برگردانده می شود.

3. تغییرات نرخ ضربان قلب

برای درمان با این نوع بیوفیدبک، باید بگوییم که الکترودها بر روی قفسه سینه، انگشت و لاله گوش قرار می گیرند تا به این طریق بتواند دو ضربان قلب متوالی را به خوبی مورد ارزیابی قرار دهد و این بیوفیدبک کمک می کند، بین بدن و سیستم قلبی عروقی یک نمونه از نظم و هارمونی خاصی به وجود بیاید که تمام این ها کمک می کند، بدن دارای تأثیرات مثبتی شود. از این بیوفیدبک برای درمان اختلال استرس، فشار خون بالا، بی خوابی و ... می توان کمک گرفت.

4. بیوفیدبک تنفسی

در این نوع درمان با بیوفیدبک، الکترودها بر روی سینه و شکم قرار می گیرند تا بتوانند نرخ تنفسی را برای ما ثبت کنند. این نوع بیوفیدبک به مردم آموزش می‌ دهد که چگونه بتوانند از طریق شکم و دیافراگم، تنفسی منظم و عمیق داشته باشند. شما هنگامی که آموزش ببینید از طریق دیافراگم خود تنفس صحیح داشته باشید، می توانید بسیاری از بیماری های اختلالات فیزیولوژیکی و روانی مانند فشار خون بالا، اضطراب، آسم و انسداد ریه ها را بهبود بخشید.

5. بیوفیدبک فعالیت الکتریکی پوست

این نوع روش درمان با بیوفیدبک، به این صورت می باشد که الکترودها بر روی انگشتان دست و پا متصل می شوند که این بیوفیدبک میزان هدایت پوست را فیدبک می دهد. این نوع هدایت ها از اعصاب سمپاتیک تأثیر می پذیرند و تمام جنبه های احساسی در فرد را نشان می‌ دهند. پس هنگامی که ما از این دستگاه استفاده می کنیم، می ‌توانیم سیستم اعصاب خود مختار را به راحتی اندازه گیری کنیم و از این رو درمان بیوفیدبک برای دردهای مزمن، استرس، اضطراب و هایپر هیدروزیس مورد استفاده قرار می گیرد.

دستگاه بیوفیدبک

دستگاه بیوفیدبک در فیزیوتراپی انواع مختلفی دارد که هر کدام در جهت کاربرد خاصی در درمان بیماری‌ها و اختلالات ساخته شده‌اند؛ اما آنها را به چند دسته کلی می توان تقسیم بندی کرد:

برخی از انواع دستگاه‌های بیوفیدبک از یک یا چند سنسور متصل به انگشتان دست یا گوش استفاده می‌کنند تا تغییرات فیزیولوژیکی بدن، مانند فعالیت ضربان قلب، تغییرات پوست و… را اندازه گیری کنند. این سنسورها به کامپیوتر وصل می‌شوند و پس از اندازه گیری علائم زیستی بیمار با استفاده از گرافیک و هیجانات کامپیوتری، به او کمک می‌کنند تا بیماری خود را کنترل کند. نوع دیگری از درمان بیوفیدبک شامل استفاده از هدبندهایی است که بر فعالیت مغزی شما نظارت می‌کند. در این روش سیگنال‌های مغزی بررسی شده تا از وضعیت ذهنی بیمار آگاه شوند. یک نوع دیگر نیز، دستگاه بیوفیدبک قابل پوشیدن است. این دستگاه شامل استفاده از یک سنسور روی کمر است که تنفس شما را بررسی و الگوهای تنفسی شما را با استفاده از یک برنامه قابل دانلود دنبال می‌کند.

فیزیوتراپی بیوفیدبک چگونه است؟

در یک جلسه بیوفیدبک، الکترودهایی به پوست شما متصل می‌شوند.آنها اطلاعات لازم به یک کامپیوتر کوچک منتقل می‌کنند. این اطلاعات تحلیل‌شده و به‌ صورت نمادهای گرافیکی یا صدا بروی یک صفحه‌نمایش نشان داده می‌شوند که بیانگر شرایط درونی بدن شما می‌باشند. سپس متخصص بیوفیدبک به شما یک سری تمرینات ذهنی آموزش می‌دهد که از شما می‌خواهد آنها را انجام دهید. از طریق آزمون‌ و خطا به‌ زودی یاد می‌گیرد چگونه از طریق کنترل فعالیت‌های ذهنی خود، کنترل رفتار و عملکردهای فیزیکی بدن خود را به دست بگیرید.

نوروفیدبک و بیوفیدبک چیست؟

نوروفیدبک ابزاری است که فعالیت عصبی مغز را اندازه گیری می کند و فرد را در همان لحظه از طریق بازخورد دیداری یا شنیداری از فعالیت عصبی مغز خود مطلع می سازد. این فرآیند باعث تسهیل خودتنظیمی مکانسیم های عصبی زیربنای یک رفتار خاص و یا یک پاتولوژی می شود. در حال حاضر پیشرفت های چشمگیری در این حوزه صورت گرفته است. تلفیق نوروفیدبک با fMRI باعث شده است که دقت مکانی این روش افزایش پیدا کند.

در روش درمانی بیوفیدبک، با توجه به اطلاعاتی که راجع به عملکرد بدن خودتان به دست می‌آورید، می‌توانید کنترل بهتری روی عضلاتتان داشته باشید. به این ترتیب با استفاده از روش‌ها و تکنیک‌هایی می‌توانید روی ذهن‌تان کنترل پیدا کنید. بیوفیدبک در روانشناسی به کمک سیگنال‌های الکتریکی انجام می‌شود که علائمی همچون استرس و اضطراب در فرد، بهبود پیدا کرده یا برای افزایش توان حرکتی در افراد مبتلا به فلج عضلانی یا سکته مغزی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش غیر تهاجمی، اطلاعاتی از واکنش‌های عصبی عضلانی فرد، به بیمار و پزشک داده می‌شود که بر اساس آن، فرد آموزش می‌بیند که کنترل ارادی روی ذهن و عضلات خود داشته باشد. پیام‌های زیستی ارادی و غیر ارادی بدن شما نوعی بیوفیدبک زیستی محسوب می‌شود. این روش به فرد کمک می‌کند تا با فعالیت‌های فیزیولوژیکی و آگاهی که روی آن‌ها پیدا می‌کند، بهبود پیدا کند و سلامت جسمی، عاطفی و روانی خود را بهبود دهد.

اینستاگرام دکتر سلمان فلاح

هزینه بیوفیدبک تراپی

هزینه های درمان بستگی به سطح آموزش و مهارت و تجربه درمانگر داشته و امکان دارد متغیر باشد. بیمار ممکن است نسبت به هر جلسه یک واکنش و تمرکز را از خود نشان دهد؛ بنابراین هزینه بیوفیدبک کاملاً متغیر است و به خود بیمار بستگی دارد.

عوارض بیوفیدبک

معمولاً بیوفیدبک عوارضی ندارد؛ اما اگر دستگاه روی عضلات مناسبی قرار نگیرد یا اینکه تقویت و یا شل سازی صحیح آموزش داده نشود، بیوفیدبک می تواند سبب بدتر شدن علائم بیمار شود، بنابراین لازم است که بیوفیدبک حتماً در یک مرکز تخصصی فیزیوتراپی انجام شود.

یکی از مراکز حرفه ای و تخصصی فیزیوتراپی در اصفهان ، کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر سلمان فلاح در اصفهان است. شما می توانید برای انجام فیزیوتراپی در نواحی مختلف بدن به این مرکز مراجعه نمایید. لطفا جهت ارتباط با این مرکز و کسب اطلاعات بیشتر ازطریق تماس با شماره تلفن 03136252857 اقدام فرمایید. همچنین می‌توانید از طریق واتساپ شماره ۰۹۳۰۳۹۷۰۰۲۰ ،با ذکر دقیق شرح حال و ارسال مدارک پزشکی خود، مشاوره بگیرد.


آدرس مطب : اصفهان ، خیابان حکیم نظامی ، خیابان شریعتی غربی ، نبش کوچه 16 ، جنب مسجد امام حسن عسکری ، طبقه اول
تلفن : 36252857 - 031


درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

نظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
توانبخشی گرفتگی،خشکی و اسپاسم عضلات کمرتوانبخشی گرفتگی،خشکی و اسپاسم عضلات کمر

گرفتگی عضلات کمر غالباً در نزدیکی نخاع یا در مجاورت ریشه ‌های عصبی منتهی به نخاع یا خارج شونده از آن رخ می ‌دهد و به یکی از این عصب‌ های حساس فشار می ‌آورد و در نهایت منجر به بروز دردی شدید می ‌شود. ... ادامه مطلب

مدیریت درد با طب فیزیکی چگونه است؟مدیریت درد با طب فیزیکی چگونه است؟

گاهی اوقات تسکین درد را می‌توان با طب فیزیکی انجام داد. طب فیزیکی شامل درمان‌هایی است که بر پیشگیری و مدیریت آسیب‌ها یا ناتوانی‌ها تمرکز دارد. Physical Therapy به تسکین درد، بهبود درمان و بازگرداندن عملکرد و حرکت کمک می‌کند. ... ادامه مطلب

علائم و درمان التهاب رباط کف پاعلائم و درمان التهاب رباط کف پا

التهاب کف پا یکی از شایع‌ترین بیماری‌ هایی است که باعث درد پاشنه پا می‌ شود. فاسیا پلانتار نواری است از بافت سخت و فیبری که در امتداد کف پا قرار دارد. فاسیای کف پا به استخوان پاشنه و به پایه انگشتان پا می‌ چسبد. این به حمایت از قوس پا کمک کرده و نقش مهمی در مکانیک طبیعی پا در حین راه رفتن دارد ... ادامه مطلب

خار پاشنه پا چه علائمی دارد؟خار پاشنه پا چه علائمی دارد؟

خار پاشنه پا معمولاً باعث درد کوبنده می‌ شود که معمولاً با اولین قدم‌ های فرد در صبح رخ می‌ دهد. درد به طور معمول کاهش می‌ یابد اما ممکن است پس از دوره‌ های طولانی ایستادن یا زمانی که بعد از نشستن از جای خود بلند می‌ شوید، بازگردد. ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465